Vissen op zeebaars: methoden, kunstaas & spots

We zijn blij je een nieuwe bijdrage van Marco Solar te mogen presenteren. Hij heeft samen met zijn vrienden al heel wat jachten op deze zoutwaterpredator achter de rug en deelt in dit blogartikel zijn ervaringen en uitgebreide kennis over de zeebaars. Waar liggen de hotspots — ook buiten de grenzen van Duitsland? Welk materiaal heb je nodig en welke methode werkt het best op welke stek? Veel leesplezier!

Dit is de zeebaars

Een zeebaars (lat. Dicentrarchus labrax) is een bijzondere sportvis én een zeer gewilde tafelvis. Veel vissers kennen de zeebaars ook als zeebaars of loup de mer — in Engeland spreekt men van Sea Bass. De tijden dat een zeebaars in onze wateren slechts een zeldzame bijvangst was, liggen definitief achter ons. Zeebaarzen zijn in de Noordzee, maar ook in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee langs alle kustgebieden duidelijk in opmars — mede dankzij de inzet van de EU voor de bescherming van bedreigde vissoorten.

Vissen op zeebaars is een echte sport en kan met moderne vishengels en technieken snel tot succes leiden. Een zeebaars in zout water valt je niet zomaar in de schepnet. Het lijkt op gericht vissen op grote snoek of snoekbaars. Je moet leren het water te lezen en weten welke kunstaas-varianten werken. Met elke visuitstap word je beter in het omzetten van je eigen ervaring in succesvolle sessies.

Na dit blogartikel zul je zien dat jouw volgende zeebaars-hotspot misschien al vlak bij je in de buurt ligt. Vrijwel geen enkele visser geeft zijn favoriete stek vrijwillig prijs. Het geheim is: altijd de ogen openhouden. Vaak zie je vissers met spinvisuitrusting op rotspunten staan of op interessante plekken in havens. De kunst is om de lokale stekken snel te vinden.

Alles over de zeebaars

Verspreiding en paaitijd

Het leefgebied van de zeebaars is uitgebreid en sterk gevarieerd. Zeebaarzen leven van Marokko in de Oost-Atlantische Oceaan tot hoog in het noorden bij Noorwegen. Van de Zwarte Zee via de Middellandse Zee tot diep in de Noord-Atlantische Oceaan. In de zomer geven de vissen de voorkeur aan kustwateren, in de winter aan open oceanen. Zeebaarzen leven ook prima in het brakke water van riviermondingen.

De paring vindt plaats van januari tot maart en de paaitijd valt in de maanden mei tot augustus. Een zeebaars van zo'n 60 cm is ongeveer 12 jaar oud. Vanaf een leeftijd van vijf jaar worden zeebaarzen geslachtsrijp. Dan hebben ze ook de gemiddelde minimummaat voor sportvissers van circa 40 cm bereikt. Vermijd onnodige onttrekkingen en stress voor jonge vissen — een zeebaars van 20 cm is nog maar nauwelijks 2 jaar oud en moet nog even doorzetten voordat hij voor het eerst kan paaien om zo het voortbestaan van zijn soort te waarborgen.

No-kill-regelgeving in Europa

Sinds 2018 geldt een nieuwe, duidelijke regelgeving voor sportvissers in Europa met betrekking tot het vangen van zeebaarzen. Eén ding vooraf: er zijn vissers die theoretisch meerdere zeebaarzen per dag mogen meenemen, maar toch een strikte no-kill-aanpak hanteren om vissers die boven de virtuele vangstgrens wonen te ondersteunen.

Vissers onder de 48e breedtegraad mogen 3 baarzen per dag meenemen. Boven die grens geldt het hele jaar 100% no-kill voor alle sportvissers. Commerciële vissers moeten zich houden aan een verbod van twee maanden, zodat de zeebaarzen zich ongestoord kunnen verzamelen tijdens de paaitijd. De 48e breedtegraad loopt iets ten zuiden van Brest en St. Malo in Frankrijk. No-kill betekent catch-and-release.

Vangen en terugzetten — inmiddels een gangbare methode waarmee je de vis zo zorgvuldig mogelijk terug het water in brengt.

Update oktober 2018 Nederland:
Vanaf nu is weer één maatse baars per visser per dag toegestaan voor consumptie. Vanaf 2019 zou de grens misschien zelfs verder omhoog kunnen worden bijgesteld. Het totale open seizoen voor het vissen op zeebaars in Nederland zou 8 maanden moeten bedragen. De website van de Nederlandse visserijorganisatie informeert je tijdig over alle nieuwe regels: Sportvisserij Nederland | Zeebaars 2018.

Hieronder een link met uitgebreide informatie over de nieuwe regelgeving voor het vissen op zeebaars in de verschillende Europese landen, inclusief een afbeelding van de vangstgrens.

De minimummaat bedraagt in de meeste landen circa 40 cm — met uitzondering van de Franse Middellandse Zee, waar theoretisch al zeebaarzen van 30 cm mogen worden meegenomen. Informeer je altijd over de lokale visserijwetgeving. In Ierland en Nederland wordt er actief gecontroleerd aan het water. De controleurs hanteren strenge regels en gaan niet in discussie.

Hotspots voor zeebaars

Zeebaarzen zijn echte zoutwaterroofvissen. Ze jagen graag op kleine visjes, ook in het donker. De roofdieren schrikken niet terug voor sterke stroming, ondiepe of rustige watergedeelten. Over het algemeen geven ze echter de voorkeur aan troebel water — bijvoorbeeld ondiep water bij stranden waar golven breken, of helder water in baaien. Dat zijn de jachtgebieden van de zeebaars.

Engeland stond al altijd bovenaan als het gaat om de frequentie en grootte van gevangen zeebaarzen — ongeacht of je vanaf de boot of de oever vist.

Duitsland biedt ook veel goede mogelijkheden voor gericht vissen op zeebaars. De vistechnieken in de Oostzee en de Noordzee verschillen enigszins. In de Oostzee is het over het algemeen rustiger en wordt er zelfs met een vliegenhengel en grote zoutwatervliegen op zeebaars gevist. In de Duitse Noordzee heb je iets zwaarder materiaal nodig, omdat de stroming en het getij om hogere gewichten en grotere kunstaas vragen.

Zeebaars vissen vanaf het strand

Heb je een lang strandgedeelte zonder bijzondere obstakels voor je, zoek dan naar verspreide steenpakkingen of andere opvallende kenmerken. Daar liggen de baars-hotspots.

Noordzee

In de Noordzee vind je houten palen, steenstortingen, strandhoofden, golfbrekers en nog veel meer. Hier staan met grote zekerheid regelmatig een paar zeebaarzen. Bovendien leidt de stroming je naar de grote zeebaars. Zie je waar het water tussen twee zandbanken in- of uitloopt, dan moet je daar zeker niet voorbijlopen.

Atlantische Oceaan

In de Atlantische Oceaan bij Zuid-Frankrijk worden zeebaarzen graag midden in de hevigste 'breaks' gevangen — plekken aan het strand waar bijzonder grote en veel golven breken. In de zomer deel je die hotspots echter ook met surfers; het loont om zulke plekken in de winter opnieuw te bezoeken.

Lokale sportvissers dragen bij het vissen in de branding geen waadbroek. Bij de soms zeer hoge golven zou het risico te groot zijn dat die volloopt. Net als de surfers dragen ze een neopreen wetsuit en waterschoenen. Zo kan het voorkomen dat soms alleen nog een hoofd, een molen en een hengel boven het water uitsteken — een grappig gezicht. De vistechniek maakt het mogelijk om heel dicht bij de vis te zijn en de jagende zeebaarzen midden in de gebroken golven gericht aan te werpen.

De beste plekken voor brandingvissen op zeebaars liggen in het zuiden van Frankrijk, direct aan de Atlantische Oceaan. Maar ook het vissen op zeebaars vanaf het strand in Nederland is erg interessant. De stranden van de Algarve-kust in Portugal zijn het hele jaar door een poging waard.

Rotsige kusten en kliffen

Bij een rotsige kust die je misschien zelfs een klif of twee biedt, kun je bijna niets meer fout doen. Voor die steile kustgedeelten met volop schuilmogelijkheden vreten de grote baarzen zich de buiken vol. De beste stekken zijn uitsluitend met een visboot en zeer ervaren schippers te bereiken. Bij het kliffen vissen op zeebaars is grote voorzichtigheid geboten! Als je het vanaf de oever probeert, is goed schoeisel een must. Sluit je bij twijfel aan bij een ervaren visser en houd altijd een oog op de aanrollende golven.

Zodra het water stijgt en het vloed wordt, moet je de terugweg inzetten of die in elk geval niet meer uit het oog verliezen — die is sneller verdwenen dan je lief is.

De waarschijnlijk bekendste kliffen voor het vissen op zeebaars zijn de wateren voor de kust van Ierland. Van Newport tot Baltimore vind je ontelbaar veel uitstekende stekken voor het vangen van grote Atlantische zeebaarzen. In veel havens zijn visbootjes en guides te vinden die gespecialiseerd zijn in 'Sea Bass Trips'. Daarnaast zijn de kliffen en rotsige kusten van Groot-Brittannië en Portugal topvisgebieden voor zeebaars.

Havens en beschutte gedeelten

Naast de topstekken bij gewone strandgedeelten en rotsige kusten zijn havens nog een andere stek voor het vissen op zeebaarzen. In de regio Zeeland in Nederland bevindt zich de vrijwel onbekende Sloehaven van de stad Vlissingen. Helaas is een groot deel niet toegankelijk, maar de plekken waar je als visser aan het water kunt komen zijn absolute zeebaarskneilers. Veel vissers moet je echter van tijd tot tijd op de vingers tikken, omdat hier ook actief gevist wordt op zeer kleine zeebaarsscholen — trek liever verder en laat die kleintjes nog een paar jaar groeien. In havens en andere goed beschutte locaties leven nu eenmaal naast grote zeebaarzen ook veel kleine exemplaren.

Wees eerlijk en gun de baby-baarzen hun rust.

In een haven zie je zeebaarzen bijzonder goed jagen. Waar net nog een klein visschooleke zijn rondjes draaide, blijft opeens alleen nog een dikke boegolf over. Een echte spinvisser heeft een oog voor jagende vissen binnen (hopelijk) werpafstand. Afvoerpijpen, pompen en steenpakkingen met duidelijke algengroei zijn de kroon van alle goede stekken die een haven voor het vissen op zeebaars te bieden heeft.

Een beschut binnenmeer met brak water of een brug met stormvloedkeringen behoren eveneens tot goed beschutte gedeelten. Wees er wel op bedacht dat bij de in- en uitlopen soms zeer sterke stroming kan optreden. Daar staat tegenover dat het grootste deel doorgaans windluw is en er slechts kleine golfjes ontstaan.

Hier een paar hotspots en tips voor jou:
De Sloehaven van Vlissingen in de regio Zeeland/NL. De brakwaterbinnenmeeren tussen Zeeland en Noord-Holland. In Engeland is de haven van Portsmouth en het nabijgelegen Isle of Wight een van de beste zeebaarszones. In de Atlantische Oceaan heeft Tarifa in Portugal zich ontpopt als een uitstekend vertrekpunt.

Zeebaars in riviermondingen

De vierde en zeer goede mogelijkheid voor het vangen van een grote zeebaars zijn riviermondingen. De stroming, het getij en de zeer gevarieerde bodemstructuur zijn een droom voor deze vissen. Er is voedsel in overvloed en slechts een zeer geringe visdruk. Vrijwel alle Europese riviermondingen zijn gesloten voor commerciële visserij. Vaak is een kleine visboot met een ervaren schipper de enige manier om de feetplaatsen van de zeebaarzen te bereiken.

In Duitsland zijn de volgende riviermondingen interessant:

• Westerschelde
• Ems
• Elbe

Internationaal gezien loont een reis naar het Bassin d'Arcachon of naar Anglet bij de rivier l'Adour in Frankrijk, en naar het Po-delta in Italië. De grote zeebaarzen zijn trouwens slechts één van de vele roofvissen die in riviermondingen te vangen zijn. Een riviermonding is altijd een hotspot voor diverse roofvissen.

Vistechnieken en uitrusting voor zeebaars

Als je gericht op zeebaars vist, kun je met slechts één set hengel en molen veel verschillende spots bewerken. Uiteraard veranderen de optuigingen per stek en situatie, maar de basisuitrusting is totaal simpel. Een redelijk krachtige hengel, zoals de Shimano Beastmaster EX Spinning 300 XH of de Gamakatsu Akilas100 XXH, gecombineerd met een goede molen. De vislijn hoeft niet te dik te zijn: 0,30 mm tot 0,35 mm is doorgaans voldoende. Dikkere lijnen en hengels heb je alleen nodig als kliffen of stekken geen directe toegang tot het water bieden.

Molen

De ideale molen voor gericht vissen op zeebaars is een hoogwaardige, soepelloopende spinmolen. Belangrijk is dat de molen ook geschikt is voor zeevissen. Zout water kan een gewone molen snel aantasten. Of je liever met gevlochten lijn of monofilijn vist, blijft uiteindelijk een heel persoonlijke keuze.

Grijp je aan het begin toch naar een zoetwatermolen, vergeet dan niet om die na de visuitstap goed af te spoelen onder stromend water en opnieuw in te vetten. Als je vaker aan zee vist, is een zoutwatermolen sterk aan te raden.

Schepnet

Een telescoopschepnet, een stevig bootschepnet of een rond schepnet aan een lijn is altijd handig. Afhankelijk van de keuze van je stek moet je altijd de mogelijkheid hebben je vangst zo veilig en zorgvuldig mogelijk te landen.

Vistechniek vanaf het strand

Vanaf het strand moet je je zeebaarzen bevechten. Je kunt weliswaar met natuurlijk aas vissen en zeebaarzen als bijvangst accepteren, maar gericht de jachtgebieden van de grote zeebaarzen opzoeken en actief met kunstaas bewerken is de veruit effectievere methode op een strandgedeelte waar je maar weinig obstakels of bijzonderheden aantreft.

Zeebaars vangen vanaf het strand in Frankrijk. Ook al geldt een donkere rug als contrast met het wit-zilveren lichaam als kenmerkend voor zeebaarzen, soms brengt een strandvisser zo'n prachtige zilveren pijl aan de lijn.

Brandingvissen op zeebaars met natuurlijk aas

Als je bij het gewone brandingvissen met natuurlijk aas op zeebaarzen wilt vissen, zijn wadpieren, zeeduizendpoten, zandspiering of kleine aasvisjes een goede keuze. Net als onze Europese baarzen zijn ook zeebaarzen dol op wormen. Een hele of halve zeeduizendpoot, of als alternatief een zandspier, aan een enkele haak van een paternoster-rig werkt altijd. Kenners fixeren de wormen op de haak met een stukje plastic slang. Zo blijft het aas ook bij ver werpen en sterke getijden op zijn plek. Aasvisjes kun je beter optuigen aan een rig met slechts één uitloper.

In Ierland, Engeland en Portugal geeft men de voorkeur aan kleine aasvisjes en zandspiering voor gericht vissen op zeebaars. In Spanje en in Frankrijk aan de Atlantische kust, maar ook aan de Noordzeekust van België en Nederland, zie je meer vissers met wadpieren en zeeduizendpoten die het op deze strijdlustige roofvissen hebben gemunt.

Brandingvissen met kunstaas

Gericht vanaf het strand vissen op zeebaars met kunstaas vraagt om doorzettingsvermogen en vooral vertrouwen. Als je er niet in gelooft dat in de golf, op slechts een paar meter van je voeten, een dikke zeebaars aan het jagen kan zijn, wordt het moeilijk om jezelf lang genoeg gemotiveerd te houden.

Met genoeg motivatie en het juiste kunstaas word je gegarandeerd beloond.

Ook visguides in Nederland en Frankrijk moesten me aanvankelijk overtuigen. In Nederland kreeg ik beten op zandbanken die misschien 10 minuten of minder onder water stonden met stijgend tij. De baarzen trekken met het vloed mee op de zandbanken om alles aan te vallen wat daar ook op zoek is naar vers voedsel — het was geweldig.

Landspecifieke verschillen

Het kunstaas-aanbod voor het vissen op zeebaars in de branding vanaf het strand is erg groot. Ook hier zijn er van land tot land verschillen. Zeer succesvolle kunstaas uit Engeland zijn imitaties van zandspiering of zeeduizendpoten. Duitsland en Nederland zetten in op shads en in Frankrijk geven de spinvissers aan zee de voorkeur aan lepels, jerkbaits en kleine pilkers.

Zoutwaterkunstaas

De truc is een goede voorselectie van verschillende zoutwaterkunstaas bij de hand te hebben en ter plekke aan te vullen met lokale kunstaas. Je kunt gewoon zoetwaterkunstaas ombouwen. In zout water zijn roestvrije haken en bijpassende splitringen een vereiste.

Montage

Doorgaans kom je aan het water en zie je aanvankelijk geen jagende vissen. Dan loont het bij het brandingvissen met kunstaas om eerst een gummiworm — bijvoorbeeld aan een lopend of vast lood, met of zonder zijarm — te testen. Zo spiegel je de middelste tot diepere waterlagen af. Een zogenaamde offsethaak dringt perfect het vissenbekje binnen en beschermt tegen blijhaken. Afhankelijk van je stemming kun je ook een texas rig proberen, of, als het strandgedeelte snel afloopt en het water diep wordt, de dropshottechniek gebruiken om de bodem nauwkeurig af te tasten.

Als je het geluk hebt en duidelijk een paar zeebaarzen ziet jagen, raden we je een kunstaas-montage voor het oppervlaktewater aan. Je kunt de gummiworm zonder loodhoofd aan een haak met een licht jigkop los vissen en zo de bovenste waterlagen aftasten. Of je grijpt naar een topwaterkunstaas, zoals een plug — ook een veelbelovende keuze. Met een voorgeschakelde waterbol kun je zelfs lichte rigs ver werpen en goed sturen.

Bij de topstekken op een strandgedeelte kom je soms ook harder tegen. Het verschil met een jagende zeebaars wordt snel duidelijk. Een zeebaars herken je duidelijk als die zijn prooi aanvalt: er ontstaat een kenmerkende kolk in het water. Harder daarentegen zie je doorgaans niet eten, maar wel vluchten als de schuwe vissen schrikken.

Vistechnieken voor zeebaars vanaf kliffen

Zoals al gezegd is voorzichtigheid het hoogste gebod bij het kliffen vissen. Ook op een steenpakking moet je elke stap goed overwegen en zeker in je schoenen staan. Moderne sportvissers bij het kliffen vissen zie je steeds vaker met een automatisch opblazend reddingsvest. Bovendien ga je altijd minstens met z'n tweeën: kliffenvissen is een teamsport. Bij het landen kan een rond schepnet aan een lijn soms erg handig zijn.

Kunstaas bij kliffenvissen

Vaak zie je de bodemstructuur bij de kliffen heel goed. Er zijn ondiepe baaien, plateaus, diepe kuilen en kruidbanken. Een shad of gummiworm is hier een zeer goede aaskeuze. Ook kleine lepels of pilkers zijn vaak succesvol bij het vissen op grote zeebaarzen vanaf kliffen of steenpakkingen. Dropshotten met een zijarm en shad is een moderne en zeer effectieve vistechniek bij kliffenvissen. Belangrijk is dat je direct nadat het lood de bodem raakt het geheel een paar meter van de grond opheft en zo veel mogelijk weghoudt van de haakgevoelige rotsen.

Het ontwerp van de softbaits moet zo natuurlijk mogelijk zijn. Zeebaarzen zijn zichtroofdieren. Een levensechte imitatie, zoals de J Splits van Fish Arrow in alle vijf kleuren, is de juiste investering voor gericht vissen op zeebaars. De extra laag aluminiumfolie in het lichaam van de kunstaas triggert doeltreffend de bijtreflex wanneer de zonnestralen weerkaatsen.

Een gummiworm, middenin gehaakt zodat er twee verleidelijke uiteinden ontstaan, kun je aan een dobbervistuig-montage op verschillende diepten aanbieden. De kans dat de hoofdlijn aan de rotsige oevers blijft hangen, wordt door de dobber geminimaliseerd. Zeer succesvolle zeebaarsvissers laten zo hun kunstaas met de stroming naar de feetplaatsen van de zeebaarzen drijven.

Let op het getij

Als je een succesvolle stek hebt gevonden, onthoud dan zeker de stand van het getij. Het is vaak doorslaggevend of de vissen bij op- of aflopend water bijten. Het tijdvenster voor succesvol vissen bedraagt op veel stekken slechts een paar minuten per getijcyclus.

Per visser is één hengel absoluut voldoende bij kliffenvissen. Als alternatief voor kunstaas kan ook altijd een dobbervistuig met natuurlijk aas tot succes leiden. Wees flexibel en neem wat de rotsen en kliffen je bieden. Met een zakmes en wat handigheid los je mosselen en slakken van de stenen. Verser of beter natuurlijk aas voor kliffenvissen op zeebaars bestaat er niet.

Vismethoden in de haven

In havens heb je het voordeel dat je beschermd bent tegen sterke stromingen en grote golven. Veel havens in het zuiden van Europa bieden bovendien goed zicht tot op meerdere meters waterdiepte. In het beste geval kun je je auto direct naast de stek parkeren en hoef je niet verder dan 10 meter te lopen voor je eerste worp.

Ook in een haven is onze nummer-één-kunstaastip voor gericht vissen op zeebaarzen een shad of een gummiworm. Een gummiworm aan een dropshot-rig is vrijwel onweerstaanbaar voor een jagende zeebaars en is perfect geschikt voor het vissen vanaf een kademuur. Vaak zijn het de low-action kunstaas die tot een beet leiden.

Als je een school jagende zeebaarzen ziet, grijp je het best snel naar een topwaterkunstaas. Of het nu een popper of pencilbait is, je kunt er zeker van zijn dat de vissen aan het oppervlak eten en daar jouw kunstaas zullen aanvallen. Een geheimtip van een zeebaarsgids uit Frankrijk: werp nooit direct in het midden van de school, maar eerder zijdelings. De grootste zeebaarzen in de school zwemmen iets aan de zijkant.

Wees zeker voorbereid op de beet en verre vluchten.

Als je te dicht naast een afgemeerd schip vist, kan de grote vangst zich misschien verwarren in een van de trossen. Als de regels het toelaten, is een tweede hengel in een haven mogelijk. Een spinhengel en een dobberhengel met natuurlijk aas is een topcombinatie voor de zeebaarsjacht.

Samenvatting: hotspots en kunstaas

De volgende tabel geeft je een kort en overzichtelijk overzicht van de beste stekken en de meest succesvolle kunstaas voor gericht vissen op zeebaars. Daarnaast verraden we je diverse hotspots.

Conclusie over het vissen op zeebaars

Wat maakt het vissen op zeebaars zo fascinerend? De conclusie na vele uren aan het water is glashelder: zeebaarzen zijn absolute vechters en voor 100% echte sportvissen. Elke gevangen zeebaars blijft nog lang in je geheugen gegrift. Een ander, heel belangrijk aspect van de fascinatie voor de zeebaars is zijn onvoorspelbaarheid.

Ook al nemen we als sportvissers, uit respect voor de vis en ter bescherming van de bestanden, vrijwillig in heel Europa nauwelijks zeebaarzen mee, de zeebaars is bovenal één ding: een topvis voor op het bord. In veel restaurants en viswinkels wordt zeebaarsfilet aangeboden. Als die buiten de paaitijd onder gereglementeerde omstandigheden gevangen zijn, is er niets tegen een smakelijk, graatvrij wit visfilet.

De benodigde visuitrusting en het kunstaas-aanbod kosten geen fortuin en kunnen goed stap voor stap worden aangevuld en uitgebouwd vanuit een al bestaande uitrusting.

Bijvangsten zoals kabeljauw, zeeforel, grote platvissen, snoekbaars en andere roofvissen zijn trouwens altijd welkom en ook geen zeldzaamheid. Bedankt voor je aandacht. Heb je vragen, is iets niet duidelijk of wil je misschien ook constructieve kritiek kwijt — doe dat gerust in de reacties; we beantwoorden ze graag.