Lieve mensen,
Toen ik twaalf jaar geleden als golftrainer van Londen naar Berlijn verhuisde, had ik geen idee in wat voor visparadijs ik terecht was gekomen. Jong en chaotisch als ik was, had ik het eerst druk genoeg met het inrichten van mijn nieuwe leven. Nadat ik goed was ingeburgerd en de eerste echte vriendschappen had gesloten, liep ik op een gegeven moment natuurlijk een enthousiaste visser tegen het lijf.
Gewoon beginnen: dat werkt niet
Hij vertelde me dat hij regelmatig snoek, karper en snoekbaars ving als hij in het weekend naar het water ging. Ik was volledig enthousiast dat een grote stad als Berlijn zoveel vismogelijkheden zou bieden en voelde meteen de drang om actie te ondernemen: 'Ik doe de volgende keer mee! Wanneer gaan we?', vroeg ik hem. Maar in plaats van mijn enthousiasme te delen, bracht mijn vriend me nogal droogjes terug naar de Duitse realiteit:
'Joh, eerst haal je je visvergunning. Zonder dat vis je hier helemaal niet — met zwartvis valt niet te spotten!'
Een bewijs om te vissen? Maakte die vent een grapje? In mijn thuisland Zimbabwe is het ondenkbaar dat je een vergunning nodig hebt om te vissen of een motorboot te varen. Wie een hengel heeft, vist — en wie een boot heeft, vaart. Ik kon het eerst nauwelijks geloven, maar hij leek het serieus te menen. Ik moest me dus goed gaan inlezen.
Deze samenvatting is vooral bedoeld voor beginners, vakantievissers en nieuwkomers, want zij krijgen vroeg of laat ook met dit onderwerp te maken.
Welke vergunningen zijn er?
In het algemeen kun je stellen dat er voor legaal vissen in Duitsland twee bewijzen nodig zijn:
Fischereischein
De Fischereischein (visvergunning) wordt doorgaans verkregen via een geslaagd vissersexamen en een daaropvolgend bezoek aan het plaatselijke Fischereiamt voor de afgifte van de vergunning.
Het is daarbij niet verplicht om het examen af te leggen in de deelstaat waar je staat ingeschreven. Dat kan handig zijn als je een voorbereidingscursus — die in veel deelstaten verplicht is — wilt overslaan om tijd en geld te besparen.
In Brandenburg kun je bijvoorbeeld met examenvragen en oefentoetsen leren en daarna gewoon naar het examen gaan (bijvoorbeeld in Potsdam, examenkosten bedragen € 25). Vervolgens laat je in het Fischereiamt van de gemeente waar je ingeschreven staat de Fischereischein uitschrijven (bijvoorbeeld Berlijn, kosten voor de afgifte van de Fischereischein A voor 5 jaar bedragen momenteel € 27) en betaal je daar ook de jaarlijkse Fischereiabgabe (zoiets als een jaarlijkse 'visheffing', in Berlijn € 21,50).
Erlaubnisschein
De Erlaubnisschein, ook wel 'Angelkarte' genoemd, is gewässerspecifiek en tijdelijk geldig. Angelkarten zijn te koop bij visvereningingen, vishops en andere verkooppunten voor bepaalde viswateren. Wie bevoegd is om Angelkarten voor een bepaald water uit te geven, kom je doorgaans snel te weten. Een goed overzicht van de Berlijnse viswateren, de bijbehorende Angelkarten en de bijkomende kosten vind je bijvoorbeeld op de blog van Angeljoe — alle vermelde Angelkarten zijn verkrijgbaar in hun winkel.
Op de Angelkarten kun je ook de gewässerspecifieke regels nalezen. Er zijn overigens ook wateren waarvoor geen Erlaubnisschein nodig is. Aan de Elbe in Hamburg volstaat de Fischereischein bijvoorbeeld al als visrecht.
Vereisten op een rij
Samengevat doe je dus een vissersexamen (eenmalig), laat je daarmee de Fischereischein opmaken, betaal je de Fischereiabgabe (jaarlijks) en koop je tijdelijk geldige, gewässerspecifieke Angelkarten. Wie al deze stappen heeft doorlopen, kan legaal en zonder zorgen vissen.
Nu komen we bij de vraag die vooral absolute beginners bezighoudt:
Is het mogelijk om in Duitsland legaal te vissen zonder een examen (en eventueel een cursus) af te leggen?
Sommigen hebben jarenlang in het buitenland gevist of hebben tijdens een vakantie ontdekt dat vissen geweldig kan zijn. Zulke mensen kunnen meestal goed inschatten of het de moeite waard is om de Fischereischein te halen. Maar er zijn ook veel nieuwsgierigen die nog nooit de kans hebben gehad om zelf actief aan het water te staan. Door de wetgeving in Duitsland is 'even uitproberen' niet zo eenvoudig — maar er zijn mogelijkheden:
Witvis
In Brandenburg is voor het vissen op witvis geen vissersexamen vereist. Voor de Fischereischein hoef je alleen de jaarlijkse Fischereiabgabe te betalen. Wie niet per se op roofvis wil vissen, kan daar dus viservaringen opdoen zonder examen. Je betaalt de Fischereiabgabe, koopt de juiste Angelkarte voor het water — en dan kan het beginnen.
Forellenteich
In Baden-Württemberg en Saksen is vissen zonder Fischereischein in beheerde vijvers wettelijk niet verboden. In die deelstaten zijn er dan ook enkele 'Forellenpuffs' waar je het vissen zonder meer kunt uitproberen. Dat je daar meteen de grote visvlam vindt, kan ik me eerlijk gezegd moeilijk voorstellen — daarvoor trekt de echte natuur en het daarmee verbonden ongewisse mij te sterk.
Zonder twijfel bieden die plekken wel de kans om tenminste eens een beet en een drill te voelen.
Tijdelijk geldige Fischereischeine
In Mecklenburg-Vorpommern (Touristenfischereischein), Sleeswijk-Holstein (Urlauberangelschein) en Thüringen (Vierteljahresfischereischein) zijn er tijdelijk geldige Fischereischeine waarvoor geen vissersexamen nodig is. Let er wel op dat niet alle Angelkarten verkrijgbaar zijn met een tijdelijk geldige Fischereischein.
Kosten en voorwaarden vind je door op de betreffende vergunning te klikken.
Voor beginners en sporadische vakantievissers die het willen uitproberen, raad ik Mecklenburg-Vorpommern aan. Er zit daar werkelijk ongelooflijk veel vis, en wie het eerst met een gids wil proberen, kan ik er een aantal uitstekende jongens aanbevelen met wie ik zelf al regelmatig op pad ben geweest: René Berndt, Norman Tramnitz, Mario Prey, David Bernhardt en Fred Kotowski.
Samenvatting
Wie eenmaal het visvirus te pakken heeft, doet er goed aan om op termijn toch de Fischereischein te halen. In de meeste deelstaten wegen de moeite en kosten ruimschoots op tegen het plezier dat je aan het water beleeft.
Eén ding heb ik inmiddels in Duitsland geleerd: er is voor alles een regel — en verrassend genoeg slaan ze soms ook nog ergens op.
Tot de volgende keer wens ik jullie allemaal klepperende molens!
Jullie Daniel































