Beste vissers, wie kent het niet? Elk jaar aan het begin van het nieuwe roofvisseizoen liggen de lokale hengelsportwinkels vol met een eindeloos aanbod aan kunstaas in talloze vormen – en bovenal kleuren.
De tackleboxen puilen uit, en zodra je eenmaal op of aan het water staat, begint het ritueel: akelig nauwkeurig de vermeend beste kleur voor dat specifieke water uitkiezen. Maar heeft kleur eigenlijk echt invloed op het vangsucces? En op basis van welke criteria kies je de kleur van je kunstaas? Enige tijd geleden bespraken we in een blogartikel al de basisregels voor kleurkeuze op grond van lichtintensiteit, zonnestand, troebelheid en diepte van het water. Die criteria zijn fysisch goed te onderbouwen en leveren vaak het gewenste resultaat op – wetenschappelijk getoetst waren ze echter nog niet.
Omdat dit onderwerp me persoonlijk enorm boeit, ben ik op zoek gegaan naar empirisch onderbouwde uitspraken. Ik stuitte op een groep Canadese onderzoekers die in 2015 een studie publiceerden over de invloed van köderkleur op het vangsucces (preciezer: de 'catch per unit effort', dus het vangsucces in verhouding tot de bestede tijd), de grootte van de gevangen vissen en de verwondingen die een vis oploopt bij het happen naar het haak – met andere woorden: of de kleur van het kunstaas invloed heeft op hoe diep een vis het aas inslikt.
De betekenis van de 'catch per unit effort'
De onderzoeksgroep richtte zich op de veelgevangen largemouth bass, een soort die daar populair is onder vissers. Net als de baars, snoekbaars en snoek bij ons is de largemouth bass een zichtroofdier – de kleur van het kunstaas zou dus invloed moeten hebben op zijn jacht- en eetgedrag, als zo'n verband überhaupt bestaat.
Eerdere experimenten naar kleurwaarneming bij de largemouth bass toonden aan dat deze vissen kleuren ongeveer waarnemen zoals een mens dat doet met een gele zonnebril op.
Ze kunnen rood, groen, geel en blauw afzonderlijk goed onderscheiden, maar hebben moeite met het verschil tussen blauw en groen wanneer die tegelijk voorkomen. De studie werd uitgevoerd over 17 dagen in de zomer van 2014. Er werd uitsluitend gevist met ongegeurde wormimitaties van 12,7 cm in drie kleurcategorieën:
- donker: zwart en blauw;
- naturel: rood en wasp (roze-garnaal);
- licht: oranje en wit.
Acht vissers voerden het kunstaas zeer passief, met lange zakfasen en langzame inhaalbewegingen.
In totaal werden tijdens het gehele onderzoek 119 largemouth bass gevangen: 25 op de blauwe kleur, 23 op de zwarte, 22 op de witte, 17 op de wasp, 16 op de oranje en 16 op de rode. Volgens de onderzoekers levert dit geen significant verband op tussen de kleur van het kunstaas en het aantal gevangen baarzen.
Ook de inslukdiepte van het aas werd niet beïnvloed door de kleur. Opvallend was wel dat de kleuren uit de categorie 'licht' aantoonbaar grotere vissen opleverden. Dit is helaas de enige wetenschappelijke studie die over dit onderwerp te vinden was. Vanwege de kleine steekproef en het feit dat slechts één soort in één meer werd onderzocht, zijn de resultaten uiteraard niet zomaar te vertalen naar andere wateren en omstandigheden.
Toch zet de studie je aan het denken – vangt jouw favoriete kleur alleen zo goed omdat je er vertrouwen in hebt, of simpelweg omdat je hem het vaakst gebruikt (zie hierboven: 'unit effort')? Uiteindelijk moet elke visser dat voor zichzelf bepalen, in elk geval zolang er nog geen representatief onderzoek naar dit thema bestaat.
De strategie 'match the hatch'
Mijn eigen ervaringen – en vast ook die van de meesten onder jullie – laten vaak een ander beeld zien dan de studie. Iedereen kent bijvoorbeeld het principe 'match the hatch', en dat lijkt vaak ook gewoon te werken. Juist aan het begin van dit baarzsseizoen, dat voor mij begon op de Mecklenburgse kleinmeerplaat, was het vinden van het juiste kunstaas bijzonder lastig. Het water was nog vrij koud en helder, en we werkten ons door allerlei vormen en kleuren heen voordat de eerste beet volgde. Opvallend genoeg was die beet extreem brutaal – tot dat moment hadden we de baarzen als te passief afgeschreven. Het winnende aas was een Easy Shiner in de kleur Red Crawdad, dus een gedekt bruin-rood.
De kleurschakering is bepalend
Vanaf dat moment bevistten we de hotspots voornamelijk met bruinachtige kleuren – en zie daar: met de Easy Shiner, Magenbitter Manni, de Fat T-Tail Minnow en de Shad Teez in Motor Oil konden we bij bijna elke worp minstens een kleine baars verleiden. Op andere kleuren van diezelfde shads gebeurde schlichtweg helemaal niets.
Herken jij dit ook? Vind jij het nodig om veel verschillende kleurdecors in je tackledoos te hebben, of beperk je je tot een handvol? Zelf vind ik het in elk geval geweldig om te snuffelen naar nieuw kunstaas in allerlei vormen en kleuren voor de volgende vistrip – en ik vind dat dat net zo goed bij het hobby hoort als het vangen van een vis zelf.
Reacties, feedback en verhalen over jouw eigen ervaringen onder dit artikel zijn van harte welkom!
Tight lines, Lieske
