Welk onderlijn is het beste voor roofvissen?

Gastauteur Marco Solar voorziet ons opnieuw van nuttige informatie, tips en trucs. Deze keer neemt hij ons mee in de wereld van onderlijnen. Lees hier hoe en waarom je voor een bepaald onderlijn kiest, wat de verschillen zijn tussen de verschillende soorten en waar je vooral op moet letten. In deze blogpost richt hij zich bewust op de twee meest gebruikte materialen: staal en fluorocarbon. Veel leesplezier!

Vergelijking en praktijktips voor staaldraad en fluorocarbon

Elke roofvisser weet dat vangstresultaat sterk afhangt van de juiste montage. Stem je je uitrusting niet goed op elkaar af, dan verklein je je kansen op een succesvolle visdag aanzienlijk. In dit artikel bieden we je een vergelijking en praktijktips voor het gebruik van moderne staaldraad-onderlijnen, fluorocarbon en ander onderlijnmateriaal, inclusief montageinstructies. We gaan op zoek naar het beste onderlijnmateriaal voor roofvissen.

Uit een enquête van een gerenommeerd Duits vishengeltijdschrift blijkt dat meer dan 50% van alle roofvissers vist met staaldraad op snoek en andere roofvissen. Dat komt waarschijnlijk vooral doordat veel vissers vanuit traditie vasthouden aan het bewezen staaldraad. De overige 50% gebruikt fluorocarbon, titanium, spinstangen, kevlar (aramidevezels) of helemaal geen onderlijn. Uiteindelijk is het een persoonlijke keuze; elk type onderlijn heeft voor- en nadelen. In dit artikel focus ik me op staal- en fluorocarbononderlijnen.

Welk onderlijn is de beste keuze voor roofvissen?

Deze belangrijke vraag beantwoorden we ook in de video:

De tijd dat staaldraad stijf en gevoelig voor knikken was, ligt ver achter ons. Moderne, hoogwaardige staaldraadonderlijnen zijn relatief soepel en hebben een hogere trekkracht dan de dikke, omhulde staaldraden uit de jaren 90. Tegenwoordig zijn er bovendien fluorocarbon- en titaniumonderlijnen.

Kant-en-klaar onderlijn of zelf binden?

De trend verschuift van kant-en-klare onderlijnen naar individuele, zelfgebonden montages. Een ervaren roofvisser kent een groot aantal verschillende onderlijnen en combinaties van materialen, en weet die perfect aan te passen aan de omstandigheden op het water.

Belangrijke factoren bij de keuze van een onderlijn

Bij de keuze van een onderlijn moet je natuurlijk niet alleen naar het kunstaas kijken. Het geheel moet ook passen bij de trekkracht van de hoofdlijn en de gewichtsklasse van de hengel. Veel beginners onderschatten de druk die een gesleept Big Bait uitoefent op de werpweerstand en het onderlijn. Tonnetjeswirbels zonder karabijn zijn in vergelijking sterker dan wirbels mét karabijn. Een gewone karabijn kan snel openbuigen, zeker modellen zonder veiligheidshaak. Voor de verbinding van een zelfgebonden onderlijn aan het kunstaas zijn zogenaamde snaps uitstekend geschikt — als duo snap of als extra sterke Big Bait Snaps met dubbele beveiliging.

Wie in zijn viswater snoeken van meer dan een meter verwacht, doet er goed aan elk onderdeel van zijn uitrusting daar op af te stemmen. Bij twijfel kun je beter met een sterk setup vissen en zo de langverwachte droomvis ook daadwerkelijk binnenhalen.

De mythe dat een voorzichtige snoekbaars of een kleine baars niet bijt op een kunstaas met een voorgeschakeld staaldraadonderlijn, kunnen we uit eigen ervaring weerleggen.

Misschien is er afhankelijk van het viswater, het weer en de methode enige schrikwerking, maar de beetfrequentie is zeker niet 'duidelijk' verminderd — in elk geval niet naar onze ervaring.

Onderlijn zelf bouwen met Enrico di Ventura:

Onderlijnen vergeleken: staal & fluorocarbon

Hieronder zie je een handige tabel om de verschillende diameters, trekkrachten en aankoopprijzen van moderne onderlijnmaterialen voor roofvissen te vergelijken. Fluorocarbon is, naast de getoonde sterktes, ook verkrijgbaar in kleinere diameters; voor grote roofvissen zijn die echter niet aan te raden. Sterktes onder 0,50 mm worden ingezet bij het vissen op baars en kleine snoekbaarzen in viswateren zonder snoekbestand.

Overzichtstabel onderlijnen

(Prijzen kunnen afwijken)

Staaldraad 1x7

Een staaldraadonderlijn met de aanduiding 1x7 bestaat uit 7 afzonderlijke draden die gevlochten zijn. Een 1x7 staaldraad is stijver dan een 7x7 en leent zich uitstekend voor het jerkbaitvisserij en twitchen. Een 0,38 mm 1x7 staaldraad heeft een trekkracht van 18 kg. Bij dezelfde trekkracht moet je bij een 7x7 staaldraad kiezen voor een dikte van 0,46 mm.

Een 1x7 staaldraad heeft dikkere afzonderlijke draden en is minder gevoelig voor slijtage bij obstakels in het water. Daardoor wordt het graag ingezet bij roofvissen op locaties met onderwaterhindernissen. Het 1x7 staaldraad is de eerste keuze voor het vissen op grote snoeken in de buurt van gezonken bomen in troebel water, bijvoorbeeld met jerkbaits.

Als je op de lange termijn je onderlijnen zelf bouwt, merk je dat snel in je portemonnee. Bovendien ben je veel flexibeler in gebruik en in de manier van opbouw.

Staaldraad 7x7

Een 7x7 staaldraadonderlijn bestaat uit in totaal 49 afzonderlijke draden. Telkens zeven afzonderlijke strengen worden tot één onderlijn gevlochten. Met een 7x7 staaldraad vis je in de eerste plaats in open water waar weinig of geen obstakels voorkomen. Het bijzondere: een staaldraad met 7x7 draden is aanzienlijk soepeler en zeer flexibel.

Een 7x7 staaldraad met een diameter van 0,36 mm en een trekkracht van 12 kg kan je inzetten als een echte allround-onderlijn. Anders dan sommige roofvissers denken, bijten ook voorzichtige snoekbaarzen en zelfs kleine baarzen gewoon op deze klasse onderlijn. Kunstaas voor het vissen op snoek, maar ook köder voor baars en snoekbaars, is met een 7x7 staaldraad heel natuurlijk te leiden.

Een gevlochten 7x7 staaldraad moet je tijdens het vissen regelmatig controleren op beschadigingen. Zodra het op een plek niet meer soepel aanvoelt en er losse draden uitsteken, is het tijd om het roofvisonderlijn te vervangen. Kleine schades ontstaan vaak door misaanslaan of haken in het water. Net als bij een fluorocarbononderlijn wordt ook bij een 7x7 staaldraad de trekkracht door kleine beschadigingen sterk verminderd.

Vooral voordelig voor kunstaas of montages die preciezer gestuurd moeten worden. Het 7x7 is soepeler en daarmee flexibeler dan het 1x7 staaldraad.

Fluorocarbon

Een fluorocarbon-onderlijn is stijver en minder flexibel dan een staaldraad. Je gebruikt fluorocarbon van 0,50 mm tot 1,00 mm in viswateren die grotendeels vrij zijn van hindernissen, en in helder water waar ook grote snoeken voorkomen. Lang niet elke roofvisser kent dit relatief moderne materiaal en zijn voordelen. In helder water heeft het het voordeel dat het beduidend minder zichtbaar is dan een staaldraad. Volledig onzichtbaar is het echter niet — net als een heldere nylonlijn werpt het een schaduw.

Wissel een beschadigd fluorocarbononderlijn tijdig uit. Het materiaal is slijtvaster, maar beschadigingen verminderen de trekkracht enorm. Dunne fluorocarbononderlijnen zijn uitstekend geschikt voor het vissen op grote snoekbaarzen en baarzen.

Dankzij zijn eigenschappen is fluorocarbon vrijwel onzichtbaar onder water en heeft het daardoor beslist minder schrikwerking dan andere onderlijnen. Bovendien is het aanzienlijk slijtvaster dan gevlochten lijnen.

Onderlijinmontage: fluorocarbon en staaldraad

Nu je de basisverschillen en informatie over de materialen staal en fluorocarbon kent, komen we bij het belangrijkste punt: hoe monteer je een staal- of fluorocarbononderlijn voor roofvissen? Beide typen kunnen geknopt worden, maar hier laten we je de verbinding met krimphulzen zien. Een krimphuls of klemhuls is eenvoudig te monteren en biedt uitstekende grip. De diameter van de krimphuls is logischerwijs afhankelijk van de gekozen dikte van het onderlijn.

Met een eenvoudige formule bepaal je de minimale diameter van de krimphulzen:

(diameter van het onderlijn) * (aantal doorgangen) = (minimale diameter krimphuls)

Voorbeeld (staal):

0,36 mm * 3 = 1,08 — de passende krimphuls heeft een diameter van 1,2 mm (er wordt de eerstvolgende maat gekozen)

Om te beginnen kun je ook een compleet onderlijnset aanschaffen, waarbij alle benodigde onderdelen al passend bij elkaar zijn samengesteld.

Montage van een staaldraadonderlijn

Wie zijn staaldraadonderlijnen zelf monteert, is veel flexibeler dan een visser die liever kant-en-klare onderlijnen gebruikt. Op de lange termijn zijn zelfgebonden onderlijnen ook goedkoper. Heb je na het lezen van onze stap-voor-stap-handleiding nog vragen, stel ze dan gerust in de reacties.

De afzonderlijke stappen voor het monteren van een zelfgemaakt staaldraadonderlijn zijn als volgt. We raden je aan alle onderdelen voor de montage binnen handbereik te hebben en te controleren of je de juiste componenten gebruikt.

Dat betekent:

• de juiste maat tonnetjeswirbels (trekkracht)
• de passende krimphulzen (diameter)
• een bijpassende snap (trekkracht).

Tegenwoordig kiest men meestal voor langere onderlijnen. Vaak vergeet men dat niet alleen de scherpe tanden van een snoek de hoofdlijn moeiteloos kunnen doorsnijden — ook de kieuwdeksels kunnen de lijn snel gevaarlijk worden.

Stap-voor-stap-handleiding voor staaldraadonderlijn:

1. Bepaal de gewenste lengte van het onderlijn.

2. Verhit het onderlijn met een aansteker tot het zwart wordt.

3. Snijd het onderlijn door met een staalknipper of kleine combinatietang.

4. Haal het onderlijn door de passende krimphuls.

5. Rij de tonnetjeswirbel op.

6. Maak een lus en haal het onderlijn in tegengestelde richting opnieuw door de huls.

7. Buig een eindje van ca. 1 cm bij de krimphuls om.

8. Schuif het korte einde van het onderlijn terug in de huls.

9. Er liggen nu drie draden van het onderlijn in de huls.

10. Houd de huls vast en trek het lange einde van het onderlijn terug.

11. Trek de lus kleiner dan de ring van de tonnetjeswirbel.

12. Krimp de huls voorzichtig. De krimphuls mag niet beschadigd raken of breken. De tanden van de krimpzange moeten zichtbaar zijn op de krimphuls.

13. Herhaal stap 1 tot en met 12 aan het einde van de snap.

14. Trek bij stap 11 een iets kleinere lus. De snap mag niet verstrikt raken.

15. Controleer het onderlijn.

Montage van een fluorocarbononderlijn

Een fluorocarbononderlijn voor het vissen op snoek zelf binden volgt in principe dezelfde techniek als bij een staaldraad. Toch zijn er een aantal belangrijke verschillen. Hier vind je onze stap-voor-stap-handleiding voor het monteren van een fluorocarbononderlijn voor roofvissen.

Voor het vissen op snoekbaars kun je het dunne fluorocarbononderlijn aan de wirbel en snap vastknopen. Fluorocarbon voor snoekbaars is iets dunner dan het materiaal voor gericht vissen op snoek. Een gewone wirbelknoop geeft echter problemen, omdat het materiaal bij deze knoopmethode te veel samentrekken. Bovendien glijdt fluorocarbon niet zo soepel over zichzelf als een gewone nylonlijn, waardoor dit type knoop kan resulteren in een lijnbreuk.

Omgekeerde dubbele wirbelknoop

Voor het vakkundig binden van een licht fluorocarbononderlijn gebruik je de techniek van een omgekeerde, dubbele wirbelknoop. Je maakt de bekende lus, maar voert het korte einde vervolgens van bovenaf terug naar de wirbel. Ongeveer vijf tot zes wikkelingen zijn voldoende. Daarna haal je het einde door de bovenste lus en trek je de wikkelingen handvast aan. Vergeet de knoop niet te bevochtigen — dat zorgt ervoor dat het materiaal op de knoop niet te warm wordt bij het aantrekken en dat het beter samenglijdt. Trek nu de knoop op de onderlijnlijn naar de oog van de wirbel. Zet tot slot het korte einde vast met een tang en je fluorocarbonknoop is klaar. In de video met Enrico Di Ventura hierboven wordt ook deze techniek nog eens nauwkeurig uitgelegd.

Wie met een fluorocarbononderlijn op snoek wil vissen, gebruikt een onderlijndiameter van minimaal 0,50 mm — bij grote kunstaas zelfs een onderlijn van 1,00 mm. Voor zo'n dik onderlijn zijn krimphulzen bijzonder geschikt voor de montage.

BELANGRIJK:
Op deze plek willen we nogmaals benadrukken dat we bij het gericht vissen op snoek, en zeker op grote snoeken, altijd een staaldraadonderlijn aanraden — het is veiliger en diervriendelijker, want het welzijn van de vis staat altijd voorop!

1. Bepaal de gewenste lengte en snijd het onderlijn schoon door met een kleine combinatietang.

2. Haal het onderlijn eenmaal door de passende krimphuls.

3. Rij de tonnetjeswirbel op.

4. Maak een lus en haal het onderlijn in tegengestelde richting opnieuw door de huls.

5. Buig een eindje van ca. 1 cm bij de krimphuls om.

6. Verhit het korte einde met een aansteker totdat er een knop / paddenstoel ontstaat.

7. Schuif het einde van het onderlijn terug in de huls en laat 2 - 3 mm uitsteken.

8. Houd de huls vast en trek het lange einde van het onderlijn terug.

9. Trek een lus, ongeveer even groot als de ring van de tonnetjeswirbel.

10. Krimp de huls voorzichtig met het voorste, platte deel van de tang.
    (Niet met de tanden van de tang, gebruik alleen het platte deel!)

11. Herhaal stap 1 tot en met 10 aan het einde van de Big Bait Snap.

12. Verwijder het geheugeneffect van het fluorocarbon*.

13. Controleer het onderlijn.

Geheugeneffect verwijderen

*Het geheugeneffect van het fluorocarbononderlijn verwijder je als volgt: span het onderlijn en wrijf met je vingers over het materiaal. Zo ontstaat warmte en verliest het materiaal het zogenaamde geheugeneffect. Herhaal dit proces ongeveer 10 keer van beide kanten, totdat het onderlijn zich niet meer samentrekt. Draai het onderlijn om en herhaal het proces van de andere kant. Wrijf ook hier net zo lang over het onderlijn totdat het warm aanvoelt aan je vingers.

Om het zogenaamde geheugeneffect te verwijderen, kan het helpen om het fluorocarbon meerdere keren te rekken. Hoe dat er precies uitziet, leer je in de video 'Toni's Tackle Talk' met Dietmar Isaiasch.

Conclusie: onderlijnen voor roofvissen

Een modern staaldraadonderlijn is in het juiste viswater zeker ook geschikt voor het vissen op snoekbaars en grote baarzen. Twijfel je, kies dan altijd voor een staaldraad als er ook snoeken in het water zitten. Afhankelijk van de weersomstandigheden kan een fluorocarbononderlijn heel voordelig zijn. Bij zeer helder water, weinig wind en goed zicht kun je met fluorocarbon ook voorzichtige vissen vangen.

In een viswater met veel obstakels heeft een 1x7 staaldraad de voorkeur. Het beschadigt minder snel dan een 7x7 staaldraad of een fluorocarbononderlijn. Naast de genoemde materialen is titanium een verdere optie. Juist bij het vissen met jerk- of twitchbaits is de stijfheid zeer effectief.

Dat waren een paar basisprincipes over het onderwerp onderlijn. Heb je vragen of suggesties, wil je constructieve kritiek geven of je eigen ervaringen delen, schrijf het dan gerust in de reacties. We zijn blij met elk bericht. Veel plezier met je onderlijnkeuze en tight lines,

Marco.